आगळं! वेगळं !!!

एक SMS करेल तुमचे ईमेल अकाउंट हॅक




अनेक वेबसाईटस्, ईमेल अकाऊंटस्, विविध सोशल साईटस् वरील अकाऊंटस् हॅक केल्याच्या बातम्या आपण नेहमीच ऐकतो. यातच आता तुमच्या मोबाईल नंबरचा वापर करुन तुमचे ईमेल अकाऊंट हॅक करण्याच्या एका नव्या पध्दतीची भर पडली आहे.

सायबर सिक्युरिटी फर्म Symantec ने पासवर्ड रिकव्हरी स्कॅम या नव्या पध्दतीबाबतची माहिती त्यांच्या ब्लॉगवर दिली आहे. या नव्या पध्दतीने ईमेल अकाऊंट हॅक करणाऱ्यासाठी किचकट कोडींग अथवा विशेष तांत्रिक ज्ञान असण्याची गरज नाही. एखाद्याचा ईमेल आयडी आणि मोबाईल नंबर माहित असणारा कुणीही हे करु शकतो.

साधारणपणे ईमेल अकाऊंटचे पासवर्ड रिसेट करण्याची पध्दती सर्व ईमेल सेवा पुरविणाऱ्या कंपन्यामध्ये एकसारखीच असते. त्यामुळे या पध्दतीचा आधार घेत केलेल्या पासवर्ड रिकव्हरी स्कॅमच्या हल्ल्याचा परिणाम गुगल, याहू यासारख्या लोकप्रिय सेवांवर होऊ शकतो.

तसे बघायला गेले तर हॅकींगची ही नविन पासवर्ड रिकव्हरी पध्दती अतिशय सोपी आहे. त्यासाठी ज्यांच्या अकाऊंटचा पासवर्ड रिसेट करायचा आहे, त्यांचा ईमेल आयडी आणि मोबाईल नंबर माहित असला की काम झालेच समजायचे. हे हॅकर्स पासवर्ड रिसेट कशा पध्दतीने करतात याची माहिती देणारा एक व्हिडीओ Symantec ने प्रसिध्द केला आहे.





हे कसे घडते?


कदाचित तुम्ही तुमचा पासवर्ड विसरलात तर, व्हेरिफिकेशन कोड मिळावा यासाठी तुमचा मोबाईल नंबर तुम्ही जीमेल वर रजिस्टर केलेला आहे.




आता एखाद्या हॅकरला तुमच्या ईमेल अकाऊंटमध्ये घुसखोरी करायची आहे, पण त्याला तुमचा पासवर्ड माहित नाही. परंतु त्याला तुमचा ईमेल आयडी आणि तुमचा मोबाईल नंबर माहिती आहे.




आता तो हॅकर जीमेल लॉगीन पेजवर जाईल आणि तुमचा ईमेल आयडी टाईप करेल. त्यानंतर तो Need help? या लिंकवर क्लिक करेल.



मग पासवर्ड रिकव्हरीच्या पध्दतीनुसार त्याच्यापुढे “Enter the last password you remember”, “Confirm password reset on my phone,” असे काही पर्याय येतील. पण ते टाळून तो “Get a verification code on my phone" हा पर्याय निवडेल. त्यातील a text message (SMS) हा पर्याय तो निवडेल.




त्याबरोबर जीमेलकडून सहा अंकी व्हेरिफिकेशन कोड एसएमएस द्वारे तुमच्या मोबाईलवर पाठविला जाईल. तुमच्या मोबाईलवर “Your Google Verification code is [SIX-DIGIT CODE].” असा संदेश प्राप्त होईल.



    हॅकरला Google just sent a verification code असा संदेश दिसताच, तो तुमच्या मोबाईलवर “Google has detected unusual activity on your account. Please respond with the code sent to your mobile device to stop unauthorized activity." अश्या स्वरुपाच्या मजकूराचा SMS तुमच्या मोबाईलवर एका अनोळखी नंबरवरुन पाठवेल.


    सकृतदर्शनी खऱ्या वाटणाऱ्या या संदेशावर विश्वास ठेवून, तुम्ही ताबडतोब या संदेशाला प्रतिउत्तर म्हणून तुम्हाला मिळालेला व्हेरिफिकेशन कोड पाठवता.



    तुम्ही तुमचा व्हेरिफिकेशन कोड त्याच्या हाती देता आणि हॅकरचे काम फत्ते होते. तो हा व्हेरिफिकेशन कोड वापरुन पासवर्ड रिसेट करतो, आणि तुमच्या ईमेल अकाऊंटमध्ये प्रवेश करतो. या पध्दतीने तुमचे ईमेल अकाऊंट मोबाईल नंबर आणि SMS च्या सहाय्याने हॅक केले जाते.



    हे होऊ नये यासाठी काय काळजी घ्यावी?


    आवश्यकते शिवाय तुमचा मोबाईल नंबर कोणासही देऊ नका, अनोळखी व्यक्तीना मोबाईल नंबर देणे टाळा.


    ईमेल सेवा पुरविणाऱ्या कंपनीकडून व्हेरिफिकेशन कोड फक्त पाठविला जातो, तो पुन्हा परत मागितला जात नाही हे पक्के लक्षात ठेवा.


    व्हेरिफिकेशन कोड पाठवा असे सांगणाऱ्या संशयास्पद संदेशापासून सावध रहा.


    विशेषतः तुम्ही स्वतः जर अश्या प्रकारची विनंती तुमच्या ईमेल अकाऊंटसाठी केलेली नसेल तर आपले ईमेल अकाऊंट सुरक्षित ठेवण्यासाठी अधिक सावधगिरी बाळगा.


    तुमच्या नावाची रिंगटोन डाऊनलोड करा



    तोच तो पणाचा कंटाळा येत असलेल्या व्यक्तींना नेहमीच बदल हवा असतो, असाच काहीतरी बदल म्हणून आपल्या नावाची रिंगटोन मोबाईलमध्ये वापरण्याकडे सध्या मोबाईलधारकांचा कल दिसून येत आहे. स्वतःच्या नावाची रिंगटोन विशिष्ट प्रकारचे सॉफ्टवेअर वापरुन व थोडीशी मेहनत घेऊन बनविता येणे शक्य आहे. पण सध्याच्या धावपळीच्या युगात सगळ्याच गोष्टी झटपट आणि तयार कशा मिळतील याकडे सर्वांचे लक्ष असते.

    त्यामुळे तुम्हालाही तुमच्या नावाची आयतीच तयार असलेली रिंगटोन डाऊनलोड करुन घ्यायची असेल तर, मी तुम्हाला एक वेबसाईट सुचवितो. या वेबसाईटला भेट द्या. तेथील सर्च रिंगटोन्स या पर्यायावर क्लिक करुन तुम्ही तुम्हाला पाहिजे असलेल्या नावाची रिंगटोन उपलब्ध आहे का ते शोधू शकता. जर तेथे तुम्हाला हव्या असलेल्या नावांची रिंगटोन तयार मिळाली तर ती तुम्ही लगेचच डाऊनलोड करुन घेऊ शकता.

    त्याशिवाय तुमच्या नावांची रिंगटोन तेथे तयार नसेल, किंवा तयार आहे पण त्यामध्ये तुम्हाला काही बदल हवा असेल, तर तुम्ही रिक्वेस्ट रिंगटोन या पर्यायावर क्लिक करुन तुमच्या नावाची तुम्हाला पाहिजे त्या शब्दरचनेची रिंगटोन तयार करुन घेण्यासाठी, दिलेल्या सूचनेनुसार तेथे दिलेला फॉर्म भरुन पाठवावा लागेल. 

    याचसोबत या वेबसाईटवर लेटेस्ट, डेव्होशनल, फनी, मराठी, हिंदी, इन्स्ट्रूमेंटल इत्यादी इत्यादी अशा विविध प्रकारात उपलब्ध असलेल्या रिंगटोन्स सुध्दा पहावयास मिळतील.  

    अँड्रॉईड फोनवर हिंदी टाईप करा बोलून

    सध्याच्या स्थितीत स्मार्टफोन हा जवळपास प्रत्येकाच्या जीवनशैलीचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे. सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत स्मार्टफोनचा वापर चालूच असल्याचे दृश्य सगळीकडेच पहायला मिळते. या वापरापैकी बहुतेक जणांचा वेळ सोशल नेटवर्कींग साईटस् वर चॅटींग, व्हॉटसअॅप मेसेजेस, एसएमएस टाईपिंग करण्यात जातो.

    हेच सातत्याने करावे लागणारे टाईपींग हातांची बोटे न दुखविता स्मार्टफोन समोर बोलून टाईप कसे करता येईल, ते आपण या लेखात पाहणार आहोत. Voice to Text या पध्दतीने आपणाला इंग्रजी किंवा हिंदी भाषेत बोलून टाईप करता येणे शक्य आहे.

    यासाठी आपणांस खालील पायऱ्यांचे अनुकरण करावे लागेल.

    1. सर्वप्रथम Settings मध्ये जाऊन Personal मेनू मधील 'Language & Inputs' या पर्यायावर टॅप करा.




    2. येथे Keyboard & Input methods मेनूखाली Google Voice Typing हा पर्याय चेक केलेला दिसेल. त्याच्या समोर दिसणाऱ्या सेटींग चिन्हावर टॅप करा.




    3. येथे Languages पर्यायाखाली Default Language primary English (India) अशी भाषा आधीच निवडलेली दिसेल. त्यावर टॅप करा. 




    4. त्यानंतर उपलब्ध भाषांची सूची समोर येईल. त्यापैकी हिंदी (भारत) ही भाषा निवडण्यासाठी या भाषेसमोरील बॉक्स चेक करा आणि सेव्ह वर टॅप करा.




    5. याप्रमाणे Voice to Text साठी Default English भाषेसोबतच हिंदी भाषेचाही पर्याय आपण समाविष्ट केला आहे.



    6. टाईपींग करताना Google voice typing हा पर्याय निवडण्यासाठी नोटीफिकेशन बारमध्ये दिसणाऱ्या Choose Input Method वर टॅप करा आणि हा पर्याय निवडा.

    7. किंवा हा पर्याय आपणांस किबोर्डवर दिसण्यासाठी वरील पायरी क्र.1 व 2 चे अनुकरण करा. आता येथे Google Voice Typing च्या वर तुम्ही वापरत असलेल्या कीबोर्ड समोरील सेटींग्जच्या चिन्हावर टॅप करा. त्यापैकी Google voice typing key समोरील बॉक्स चेक करा.




    8. यानंतर जेव्हा आपण कीबोर्ड पहाल, तेव्हा त्यावरील EN/HI या भाषा निवडीच्या बटणावर माईकचे चिन्ह दिसत असल्याचे लक्षात येईल.

    9. आता बोलून टाईप करण्याची चाचणी घ्या. त्यासाठी नोटपॅड ओपन करा. किंवा तुम्हाला टाईप करण्यासाठी तुमच्या आवडीचे हवे ते अॅप्लीकेशन जसे की, व्हॉटसअॅप, एसएमएस, फेसबुक इत्यादी ओपन करा. कीबोर्डवरील हिंदी भाषा निवडा. त्यानंतर बोलून टाईप करण्यासाठी हिंदी HI या भाषेची माईकचे चिन्ह असलेली कळ थोडीशी दाबून धरा. त्यानंतर तुमच्यासमोर माईकचे चिन्ह दिसू लागेल. तुम्ही हिंदी भाषेतून काही शब्द उच्चारा, त्याप्रमाणे ते टाईप झालेले तुम्हाला दिसतील. याचप्रकारे इंग्रजी भाषा निवडून इंग्रजी शब्दही टाईप करता येतील.


    सूचना: बोलून टाईप करण्यासाठी (Voice to Text) इंटरनेट कनेक्शन सुरू असणे आवश्यक आहे.

    विविध क्लाऊड स्टोअरेज अकाऊंटस् एकत्रित वापरा



    तुमचे गुगल ड्राईव्ह, ड्रॉपबॉक्स, वनड्राईव्ह यासारख्या एकापेक्षा अनेक क्लाऊड स्टोअरेज सर्व्हिसेसमध्ये अकाउंटस्  आहेत. आणि ही सगळी अकाऊंटस् स्वतंत्रपणे मॅनेज करताना तुम्हाला बरीच कसरत करावी लागते, त्यामुळे तुमची दमछाक होते. 

    कधी कधी तुम्हाला एका क्लाऊड स्टोअरेज मधून दुसऱ्या क्लाऊड स्टोअरेजमध्ये काही फाईल ट्रान्स्फर करण्याची गरज भासते. तेव्हा तुम्हाला त्या त्या अकाऊंटमध्ये स्वतंत्रपणे लॉगीन व्हावे लागते आणि त्यानंतर त्या फाईल्स पीसीवर डाऊनलोड करुन पुन्हा दुसऱ्या क्लाऊड स्टोअरेजमध्ये अपलोड कराव्या लागतात.

    या कटकटीमुळे तुम्ही वैतागला आहात. आणि त्यामुळेच या सगळ्या गोष्टी एकदाच लॉगीन होऊन एकाच ठिकाणाहून करता आल्या असत्या तर बरे झाले असते, असा विचार तुमच्या मनात येत असणे साहजिकच आहे.




    तुमच्या कल्पनेमधला विचार आता प्रत्यक्षात आला आहे. वेगवेगळ्या क्लाऊड स्टोअरेजमधील फाईल्स आता एकाच ठिकाणाहून मॅनेज करणे शक्य झाले आहे. त्यासाठी मल्टक्लाऊड हा वेबबेस्ड फाईल मॅनेज सर्व्हिस चा पर्याय उपलब्ध झाला आहे. शिवाय तो सुरक्षित,विश्वसनीय व मोफत आहे असा दावा या सर्व्हिस प्रोव्हाडरकडून करण्यात आला आहे.

    • मल्टक्लाऊड काय आहे?

    मल्टक्लाऊड ही एक तुमचे विविध क्लाऊड स्टोअरेजवरील सर्व अकाऊंटस एकाच ठिकाणावरुन मॅनेज करणारी वेबबेस्ड सर्व्हिस आहे. सोप्या भाषेत ऑनलाईन क्लाऊड स्टोअरेज मॅनेजर आहे.

    • मल्टक्लाऊड सर्व्हिस सध्या खालील विविध क्लाऊड स्टोअरेजसाठी सपोर्ट करते

    Amazon S3, Google Drive, Box, Dropbox, SugarSync, OneDrive, Copy, BaiDu, FTP/SFTP, WebDav, Cubby, CloudMe, WEB.DE, MyDrive, Yandex, HiDrive, Bitcasa

    • विविध क्लाऊड स्टोअरेज मध्ये फाईल ट्रान्सफर

    एखादी फाईल पीसीवर डाऊनलोड करुन न घेता, सरळ एका क्लाऊड स्टोअरेजमधून दुसऱ्या क्लाऊड स्टोअरेजमध्ये वळविणे किंवा स्थानांतरीत करणे शक्य झाले आहे. उदा. तुम्ही गुगल ड्राईव्हवरील एखादी फाईल कॉपी करुन सरळ वनड्राईव्ह वर पेस्ट करु शकता.

    • पॉवर ऑफ असतानाही फाईल ट्रान्सफर शक्य

    मल्टक्लाऊड background of transmission technology यासारखे टेक्नॉलॉजी वापरते, त्यामुळे पीसी चालू ठेवण्याची गरज नाही. ट्रान्सफर करण्याची फाईल तुम्ही फक्त कॉपी पेस्ट करा, मल्टक्लाऊड सर्व्हर पुढील प्रक्रिया करेल तुमचा पीसी बंद असला तरी देखील.

    • शेड्युल ट्रान्सफर

    तुम्हाला काही फाईल्सचा बॅकअप वेळोवेळी आणि नियमीतपणे घेणयाची गरज पडत असेल, तर मल्टक्लाऊड मध्ये शेड्युल ट्रान्सफरचीही सोय आहे. त्यायोगे तुम्ही दैनिक, साप्ताहीक, मासिक किंवा तुमच्या गरजेनुसार हव्या त्या वेळेस आणि नियमीतपणे डाटा ट्रान्सफर करु शकता. आणि ती प्रक्रिया पार पडल्यानंतर तुम्हाला ईमेलने सूचना दिली जाते.

    • क्लाऊड फाईल मॅनेजर

    विविध क्लाऊड ड्राईव्हवरील फाईल्स एकत्रितपणे मॅनेज करण्यासाठी क्लाऊड फाईल मॅनेजर उपयुक्त आहे. अपलोड, डाऊनलोड, कट, कॉपी, पेस्ट, मूव्ह, डिलीट, रिनेम, न्यू फोल्डर इत्यादी क्रिया विंडोज एक्सप्लोरर प्रमाणे या फाईल मॅनेजरच्या माध्यामतून पार पाडता येतात.

    • अधिक मोफत जागा 

    प्रत्येक क्लाऊड स्टोअरेज सर्व्हिस प्रत्येक अकाऊंटसाठी ठराविक प्रमाणात थोडीशीच मोफत जागा देते. मात्र त्या एकत्रितपणे वापरल्यास भरपूर मोठी जागा मोफत उपलब्ध होऊ शकते. उदा. तुमचे ड्रॉपबॉक्सवर पाच अकाऊंटस असतील तर प्रत्येकी दोन जीबी प्रमाणे दहा जीबी मोफत जागा वापरण्याचा लाभ मल्टक्लाऊडच्या माध्यमातून तुम्हाला घेता येईल.

    तेव्हा या मोफत ऑनलाईन क्लाऊड स्टोअरेज मॅनेजर सेवेचा उपयोग करुन पहायला हरकत नाही. मल्टक्लाऊड वेबसाईटच्या होमपेजवर जाण्यासाठी येथे क्लिक करा.

    ऑनलाईन शॉपींग आणि साशंक ग्राहक (भाग दोन)


    भाग एकवरुन पुढे...

    यावरुन वस्तू, सेवा, दर्जा किंवा ऑनलाईन व्यवहारात झालेली फसवणूक याबाबतच्या तक्रारी म्हणजे खरेदी एका वेबस्टोअरवर, तक्रार दुसऱ्या फोरमवर, रिव्ह्यू तिसऱ्या संकेतस्थळांवर असा विस्कळीतपणा दिसून येतो. ग्राहकांच्या तक्रारींचे निराकरण संबंधित वेबस्टोअर्सकडून होत नसल्याचे हे निदर्शक आहे.

    आणि अशा प्रकारे ऑनलाईन खरेदीच्या वाईट अनुभवात भरडून निघालेल्या ग्राहकांच्या तक्रारीचे पुढे काय होते, त्यापैकी किती तक्रारींची त्वरित दखल घेतली जाते व त्या ग्राहकांचे समाधान केले जाते. हे इतर खरेदीदारांच्या पुढे कधीच येत नाही. वस्तूंची अस्सलता, दर्जा, सेवा, फसवणूक याबाबत जर ग्राहकांचे समाधान त्या त्या वेबस्टोअर्सकडे वारंवार करुनही केले जात नसेल तर अश्या ग्राहकांना शेवटी ग्राहक मंचाचा आधार घेण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.

    पण ग्राहक जर ग्रामीण भागातील अथवा तालुक्याच्या ठिकाणचा रहिवासी असेल तर, त्याला ग्राहक मंचाकडे तक्रार करण्यासाठी, त्यानंतरच्या प्रत्येक तारखांना हजर रहाण्यासाठी जिल्ह्याच्या ठिकाणी हेलपाटे घालणे, आपली बाजू स्वतः मांडता येत नसेल तर वकील नेमणे, याप्रकारे अर्थव्यय व कालापव्यय करणे कितपत परवडणारे व व्यवहार्य आहे हा सुध्दा एक प्रश्नच आहे.

    त्यातही छोट्याश्या रकमेच्या वस्तूबाबत ग्राहक मंचाकडे तक्रार म्हणजे चार आण्याची कोंबडी आणि बारा आण्याचा मसाला असा प्रकार होऊ शकतो. त्यामुळे या भानगडीत न पडता, बरेच ग्राहक पैसे अक्कलखाती गेले अशी स्वतःची समजूत घालून गप्प बसणे पंसत करतात. तसे पाहता ऑनलाईन खरेदी व्यवहारासंदर्भातील तक्रारीसाठी ऑनलाईन तक्रारीची सोय व जलद गतीने ऑनलाईन निर्णय मिळण्याची सोय असणे आवश्यक आहे. पण दुर्दैवाने अश्या प्रकारची कुठलीच यंत्रणा आपल्या देशात सध्या अस्तित्वात नाही.

    ऑनलाईन शॉपींगमध्ये होत असलेल्या बहुतेक सर्व तक्रारी या वेबस्टोअर्सच्या उदासिनतेमुळे किंवा बेफिकीर वृत्तीमुळे निर्माण होतात असेच एकंदरीत दिसते. त्यांच्यावर नैतिकता सोडून कुठल्याही प्रकारचे बंधन नाही. आणि नैतिकतेचे बंधन तरी किती वेबस्टोअर्स पाळतात ते तक्रारींच्या ओघावरुन दिसून येतेच. आज वेबस्टोअर सुरू करण्याचे प्रत्येकाला स्वातंत्र्य आहे. कुणाच्याही मनात आले की तो ऑनलाईन व्यापारात उतरु शकतो. त्यासाठी कोणतीही बंधने किंवा नियम, विशेषतः ग्राहकहिताची जोपासना करण्यासंदर्भात नाहीत. त्यामुळे ऑनलाईन खरेदी करताना ग्राहकांच्या मनात असुरक्षिततेची भावना असणे साहजिकच आहे. ग्राहकांच्या मनातील ही भावना दूर होण्यासाठी, दूरसंचार क्षेत्रात कार्यरत असणाऱ्या ट्रायसारख्या संस्थेप्रमाणे एक नियंत्रक संस्था ई-कॉमर्स क्षेत्रासाठी सुरू होण्याची आता खरी गरज आहे.

    ई-कॉमर्स क्षेत्रात सध्या अस्तित्वात असलेल्या व नव्याने सुरू होणाऱ्या सर्व संस्थांना या नियंत्रक संस्थेकडे नोंदणी करणे सक्तीचे असेल. अनोंदीत संस्थांना व्यवहार करता येणार नाहीत. या नियंत्रक संस्थेकडून कंपन्यांना नोंदणी प्रमाणपत्र दिले जाईल. ते त्यांना त्यांच्या वेबस्टोअरवर प्रदर्शित करणे बंधनकारक असेल. ऑनलाईन खरेदी करणाऱ्या प्रत्येक ग्राहकांवरही, त्याने केलेल्या प्रत्येक व्यवहाराबाबत वेबस्टोअरबद्दलचे मत मानांकन स्वरुपात या नियंत्रक संस्थेकडे नोंदवावे लागेल. तशी सोय त्या त्या वेबस्टोअरने ग्राहकांना त्यांच्या वेबस्टोअरवरच ग्राहकांना उपलब्ध करुन देणे बंधनकारक असेल. ग्राहकांनी दिलेल्या मानांकनाच्या आधारे व त्याचसोबत इतर ठरविलेल्या निकषांच्या आधारे ही नियंत्रक संस्था सर्व वेबस्टोअर्सना मानांकन प्रदान करेल. नोंदणी क्रमांकामुळे व मानांकनामुळे ग्राहकांना खरेदीपूर्वीच त्या वेबस्टोअरची विश्वासार्हता, गुणवत्ता कोणत्या श्रेणीची आहे याची कल्पना येईल. त्यामुळे कुठल्या वेबस्टोअरवर खरेदी करायची याचा निर्णय घेणे ग्राहकाला सोपे जाईल.

    त्याचबरोबर ग्राहकांच्या तक्रारींचे समाधान संबंधित वेबस्टोअरकडून झाले नाही तर, त्या ग्राहकाला या नियंत्रक संस्थेकडे ऑनलाईन तक्रार करुन त्वरित न्याय मिळविण्याचा अधिकार असेल. आणि जर या नियंत्रक संस्थेमार्फत ग्राहकांना न्याय मिळविण्याची वेळ आली, तर त्या वेबस्टोअरचे मानांकनही घटविले जाऊ शकेल. तसेच एखाद्या वेबस्टोअरबद्दल वारंवार तक्रारी येत असतील तर नियंत्रक संस्थेच्या तरतुदीनुसार त्या वेबस्टोअरला दंड भरण्याच्या, तसेच प्रसंगानुसार परवाना निलंबीत किंवा रद्द केला जाण्याच्या कारवाईलासुध्दा सामोरे जावे लागेल.

    अशी यंत्रणा निर्माण झाल्यास अस्सल वस्तू, उत्कृष्ट दर्जा, किफायतशीर दर, जलद व विनयशील सेवा ग्राहकांना पुरविण्याची जबाबदारी आपणावर आहे याची खरी जाणीव वेबस्टोअर्सना होईल. तसेच त्यांना मिळणारे मानांकनही यावरच अवलंबून असल्यामुळे त्यांना आपले मानांकन टिकविणे व वाढविणे यासाठी विशेष प्रयत्न करणे भाग पडेल.

    या नियंत्रक संस्थेमुळे ग्राहकांनाही एक प्रकारचे सुरक्षा कवच प्राप्त होईल. ऑनलाईन खरेदीत आता आपली फसवणूक होणार नाही याची त्यांना खात्री पटेल. आणि त्यामुळे त्यांना निर्भयपणे व मुक्तपणे ऑनलाईन खरेदीचा आनंद घेता येईल. त्यामुळे ई-कॉमर्स क्षेत्र अश्या नियंत्रक संस्थेच्या नियंत्रणाखाली आणले जावे यासाठी, ग्राहकांचे हित जोपासण्यसाठी प्रयत्नशील असणाऱ्या सर्व संस्था, राजकारणी मंडळी आणि ग्राहक अश्या सर्वांच्याच सामूहिक प्रयत्नांची गरज आहे. आणि त्याला प्रबळ इच्छाशक्तीची जोड असल्यास ते अशक्यही नाही.

    § § §

    ऑनलाईन शॉपींग आणि साशंक ग्राहक (भाग एक)


    ई-कॉमर्स संदर्भात प्रसिध्द झालेल्या एका आकडेवारीनुसार भारतात चौदा कोटी इंटरनेट वापरकर्ते आहेत, 2014 मध्ये ऑनलाईन खरेदीदारांची संख्या चार कोटीवरुन साडेसहा कोटीवर गेली आहे. ई-बे इंडिया प्रत्येक मिनीटाला सहा वस्तूंची विक्री करते, तर फ्लिपकार्ट वीस वस्तूंची विक्री करते.

    ई-कॉमर्सचा प्रसार भारतीय बाजारपेठेत किती झपाट्याने होत आहे, याची कल्पना वरील उदाहरणादाखल दिलेल्या आकडेवारीवरुन यावी. ऑनलाईन शॉपींगच्या माध्यमातून ग्राहकांना मनपसंत खरेदी करता येईल अश्या भरपूर ब्रँडसच्या व्हरायटीने खच्चून भरलेली अनेक वेबस्टोअर्स सुरू झालेली आहेत. मोबाईलच्या माध्यमातून इंटरनेटचे जाळे सर्वदूर अगदी ग्रामीण भागातसुध्दा पसरल्यामुळे, देशातील कुठल्याही गांवातून कोणत्याही ग्राहकांस मनपसंत वस्तू घरबसल्या विकत घेण्याची सोय यामुळे झालेली आहे.

    त्यामुळे देशातील एखाद्या ग्रामीण भागातील ग्राहकाला हव्या असलेल्या ब्रँडचे आणि नेमके जे पाहिजे तेच मॉडेल स्थानिक बाजारपेठेत जरी मिळाले नाही, तरी ते या ऑनलाईन शॉपींगच्या माध्यमातून खरेदी करणे आता सहज शक्य झाले आहे.

    मात्र ई-कॉमर्सची ही गगनचुंबी इमारत, ऑनलाईन विक्री करणारी वेबस्टोअर्स आणि ऑनलाईन खरेदी करणारे ग्राहक यांच्यातील परस्परांवर असलेल्या विश्वासाच्या भक्कम पायावर आधारलेली आहे, ही गोष्ट विसरून चालणार नाही. अशातच अलिकडेच फ्लिपकार्ट, स्नॅपडील यासारख्या नावाजलेल्या कंपन्यांकडून मोबाईल खरेदी केला आणि वीटेचा तुकडा मिळाला, लाकडाचा तुकडा मिळाला, चौऱ्याऐंशी हजाराचे मॅकबुक मागविले आणि सहाशे रुपयांचा हीटर फॅन मिळाला या प्रकारच्या, ग्राहकांची फसवणूक झाल्याच्या येत असलेल्या बातम्या, या वेबस्टोअर्सच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणाऱ्या आहेत. त्यामुळे विश्वासाचा हा भक्कम पाया ठिसूळ तर होत नाही ना? अशी शंका ग्राहकांच्या मनात डोकावायला लागली आहे. एकीकडे ऑनलाईन शॉपींगची लोकप्रियता भारतीयांमध्ये वाढत असतानाच, दुसरीकडे येऊ लागलेल्या अश्या बातम्यांमुळे, ऑनलाईन ग्राहकांचा साशंक मनःस्थितीत आणि सावधपणे खरेदी करण्याकडे कल दिसतो.

    फसवणूक झालेली व माध्यमातून समोर आलेली ही काही अगदीच मोजकी उदाहरणे आहेत. पण फसवणूक झालेला प्रत्येक ग्राहक माध्यमासमोर येईलच असे नाही, त्यामुळे याप्रकारे फसवणूक झालेली अशी अनेक उदाहरणे असण्याची शक्यता नाकारता येणार नाही.

    खरेदी केलेल्या वस्तूऐवजी लाकूड, वीटांचे तुकडे मिळणे अशा फसवणूकीसोबतच, वस्तू मिळाली पण तिचा दर्जा खराब होता, जी मिळाली ती दुय्यम दर्जाची मिळाली किंवा अस्सल दर्जाची मिळाली नाही, ती लगेचच बिघडली, नादुरूस्त अवस्थेत मिळाली किंवा मागविली एक मिळाली दुसरीच अश्या प्रकारच्याही अनेक तक्रारी वेगवेगळ्या वेबस्टोअर्सवर पिडीत ग्राहकांनी आपल्या प्रतिक्रियेतून मांडलेल्या दिसून येतात.

    याचसोबत सेवेच्या दर्जाबाबत सुध्दा तक्रारी दिसून येतात. उदा. आधी ऑनलाईन पेमेंट करुनही वस्तू उशिरा पाठविली जाणे, नादुरूस्त वस्तू बदलून देण्याबाबत टाळाटाळ करणे, तक्रारींना उत्तरे लवकर न देणे, तक्रारीबाबत फोनवर बोलण्यास टाळाटाळ करणे इ. सुमार दर्जाच्या वाईट सेवेचा आलेला अनुभवसुध्दा ग्राहकांनी प्रतिक्रियेमधून तळमळीने मांडलेला दिसतो.

    पण याठिकाणी तक्रार करुन, नकारात्मक प्रतिक्रिया देऊनही काही उपयोग होत नाही असे लक्षात आल्यावर काही ग्राहक इतर कंझ्युमर फोरमवर याबाबत आवाज उठविण्याचा प्रयत्न करताना दिसतात, तर रिव्ह्यूसाठी चालविण्यात येणाऱ्या माऊथशट डॉट कॉम यासारख्या संकेतस्थळांवरही काही ग्राहक आपला अनुभव लिहून इतरांना सावध करण्याचा प्रयत्न करताना दिसून येतात.


    उर्वरीत लेख दुसऱ्या भागात...

    इंग्लिश शिकण्यासाठी एक मस्त अॅप


    अँड्रॉईड फोनचा उपयोग प्रत्येक जण आपापल्या आवडीनुसार करत असतो. कुणाला गेम खेळण्यात मजा वाटते, तर कुणी संगीत ऐकण्याचा आनंद घेतात, तर काही जण सतत इंटरनेटशी कनेक्ट रहाणे पसंत करतात. पण मनोरंजनासोबतच या फोनचा उपयोग शिक्षणासाठी कसा करुन घेता येईल? असा विचार किती लोकांच्या मनात येत असेल?
    शिक्षणाचे नांव ऐकताच पडल्या ना तुमच्या कपाळावर आठ्या? नक्कीच पडल्या असणार. आणि ते ही साहजिकच आहे म्हणा. कारण अभ्यासापासून सुटका पाहिजे म्हणून तर फोन हातात घेतलाय, आणि आता पुन्हा इथेही शिक्षणच? काय कटकट आहे, असाच काहीसा विचार तुमच्या मनात आला असणार. पण मी सांगतो ते इंग्रजी शिकण्यासाठी असलेले एक भन्नाट अॅप तुम्ही तुमच्या फोनवर डाऊनलोड करुन घ्या. आणि बघा मग शिक्षणासोबतच मनोरंजनाचा ही अनुभव तुम्हाला आल्याशिवाय रहाणार नाही.
    सध्या गुगल प्ले स्टोअरवर उपलब्ध असलेली एखादे पुस्तक वाचत असल्याप्रमाणे इंग्रजी शिक्षणाचा कोर्स डिझाईन केलेली, बरीच रटाळ आणि कंटाळवाणी अॅप्स तुम्ही पाहिली असतील. आणि त्यामुळेच नको ते इंग्रजी शिक्षण अशी तुमची मानसिकता झाली असेल.
    पण मी येथे तुम्हाला जे अॅप सांगणार आहे, ते तुम्ही पाहिलेल्या सर्व अॅप्सपेक्षा वेगळं आहे. याचा इंटरफेस अतिशय वेगळा आहे. इंग्रजी ऐकणे, बोलणे, लिहणे आणि वाचणे अशा चारही पध्दतीने हिंदी भाषेतून इंग्रजी शिकण्याचा हा एक विनामूल्य कोर्स आहे. आणि या कोर्सची भाषा हिंदी असल्यामुळे मराठी भाषिकांना हा इंग्रजी शिकण्याचा कोर्स आपल्या मातृभाषेतून शिकण्याइतकाच सोपा आणि जवळचा वाटेल.
    हा कोर्स इंटरॅक्टीव्ह पध्दतीने डिझाईन केलेला आहे. शिकणाऱ्याला यात प्रत्यक्ष सहभागी करुन घेत, गंमतीदारपणे, खेळकर पध्दतीने यातील लेसन्स असे पुढे जात रहातात की, शिकणारांना मजा तर येतेच शिवाय ज्ञानही मिळत जाते. शिवाय तुम्ही दिलेल्या उत्तरांचे रिझल्टही येथे ताबडतोब मिळत जातात. आणि अचूक उत्तरांना गुणांऐवजी कॉईन्स दिले जातात. या कॉईन्सचा उपयोग या कोर्समध्ये पुढे काही लेसन्स लॉक्ड आहेत, ते अनलॉक करण्यासाठी करता येतो. आणि आवश्यकतेनुसार कमी असणारी कॉईन्स तुम्हाला मित्रांकडून घेता येतात किंवा त्यांना देता ही येतात.
    या कोर्समध्ये सुमारे शंभराहून अधिक लेसन्स आहेत. हा सगळा कोर्स मनोरंजक पध्दतीने शिकत असताना, आवश्यक त्या ठिकाणी उपयुक्त अशा व्याकरणाबाबतच्या टिप्सही प्रदर्शित होत रहातात. या कोर्स मध्ये शब्दसंग्रह देखील आहे. तसेच या कोर्समध्ये मनोरंजनात्मक आणि ज्ञानवर्धक गेम्ससुध्दा समाविष्ट केलेल्या आहेत.
    या अॅपचे आणखी वेगळं वैशिष्ट्य म्हणजे यात दिलेली हेल्पलाईन. ही एक व्हॉटसअप प्रमाणे चॅटींगची सुविधा असलेली हेल्पलाईन आहे. इंग्लिश शिकत असताना तुम्हाला येणाऱ्या काही शंका, अडचणीबाबत तज्ञांसोबत या हेल्पलाईनद्वारे ऑनलाईन संवाद साधून शंका समाधान करून घेता येण्याची सोय आहे. विशेष म्हणजे हा संपूर्ण कोर्स ऑफलाईन आहे. फक्त हेल्पलाईनचा उपयोग करण्याव्यतिरीक्त इंटरनेट सुरु असण्याची आवश्यकता नाही.
    हे अॅप परिवारातील लहान मुलांपासून थोरांपर्यंत सर्वांना, तसेच इंग्रजी शिकण्याची नव्याने सुरुवात करणाऱ्यांपासून ते इंग्रजी येत असणाऱ्यांपर्यंत सर्वांनाच उपयुक्त ठरेल यात शंका नाही.
    तुम्हालासुध्दा हे अॅप नक्कीच आवडेल, आणि याचा वापर केल्यानंतर तुम्ही इतरांना सुध्दा याची शिफारस कराल अशी खात्री वाटते. आणि तुम्ही जर तुमच्या परिचितांना व्हॉटसअप अथवा ईमेलने याची शिफारस केली, आणि तुम्ही पाठविलेल्या लिंकवरुन जर कुणी हे अॅप डाऊनलोड करुन, त्याचा वापर सुरू केला तर त्या जॉईनींगचे आणखी चारशे कॉईन्स तुमच्या खात्यावर जमा होतील. आहे की नाही, आम के आम, और गुठली के दाम.
    अॅप डाऊनलोड करुन घेण्यासाठी खाली दिलेला QR Code  तुमच्या अँड्रॉईड फोनवर स्कॅन करा, आणि डाऊनलोड करुन घ्या.








    किंवा खालील लिंक वेब ब्राऊजरच्या अॅड्रेसबारमध्ये टाईप करा.
    http://goo.gl/sjvUt0

    अपडेट : या अॅपच्या निर्मात्यांनी, या अॅपच्या लेटेस्ट व्हर्जनमध्ये हिंदी भाषेसोबत मराठी भाषेचा पर्यायही माध्यम म्हणून उपलब्ध करुन दिला आहे. त्यामुळे मराठी भाषाप्रेमी लोकांना इंग्रजी आपल्या मातृभाषेतून शिकणे आता सहज शक्य झाले आहे.

    ज्यांनी हे अॅप यापूर्वीच डाऊनलोड केलेले आहे, त्यांनी ते अपडेट करुन घ्यावे म्हणजे त्यांना मराठी भाषेचा पर्याय निवडीसाठी उपलब्ध होईल.
    § § §